-प्रभा आचार्य
एकदिन संजोग्बस घरमा पहुनाहरु आए । पाहुनाहरुको लागी पनी खाना पका भनेर सासूले भन्नु भयो मैले खाना थपेर पकाए । ती पाहुनाहरू एक जना हाम्रै अधियार खेती गर्ने धने बिस्वकर्मा दाई र अर्को हाम्रै खेती को जग्गा माँ बसेर हाम्रो लुगा बालिमा सिलाउने सन्त दमाई दाई हुनुहुन्थ्यो । साँझको यस्तै आठ बजेको हुदों हो सासूले पाहुनाहरू भोकाए चाडो खाना खुवाऊ भनेर आदेश दिनु भयो । मैले पनी सोही अनुसार खाना चाडो पकायेर भांसाघरमा काठको पीराहरु संगे ठीक पारेर खाना पस्किवरि ती दुवै दाइहरुलाई खाना खान औनुहोस भनी बोलाएँ । ती दुवै जना दैहरू बाहिर कलबाट हात धुएर भांसा घरभित्र पसे । मैले बस्न ठीक पारेको ठाउँमा इशारा गर्दै दुवैजनालाई बस्न भनी संकेत गरें ।
तर … …दुवैजनाले एकै ठाउमा बस्न असहज माने झै गरे, म अचंभित भएँ किन यिनिहरू बस्न अप्ठ्यारो मानिरहेछन भनेर आश्चर्य मान्दै हैन के भयो? बस्नुहोस्न भनेर फेरी आग्रह गरें अनि पो धने बिस्वकर्मा देले मुख फोर्नु भयो” नानी म यसरी नजिक बसेर खाना खादीन फेरी छोई छाई हुन्छ नि” भनेर पीरा अलिक पर सारेर बस्नु भयो । उता सन्त दाइले पनी धनेदाईको बिचारलाई शिरोपर गारी झुकेको शीर बनाई ”हो नानी म धने देको नजिक बसेर कहाँ खान्छु र ?” भनेर आफुलाई हृदयाभित्रबाट म सानो जातको हूँ मैले यसो गरेमा अनर्थ हुन्छ भन्ने भाव प्रष्ट पार्दै काठको पीर अलिक पर सारेर दुवै जना खाना खान ब्यस्त भए.
म भने मनभरी, दिमागभरि प्रश्न चिह्न बोकर उनीहरूले आफु आफु बिच बर्गीकरण गरेकोमा आश्चर्यचकित हुदै आफै भित्र टोल्हाउदै सोंचिरहेंआफुले आफुलाई ठुलो ,सानो ,नीच ,उच् ,छुत्त्याउन थाले पछि समाज,देश ,गाऊं,र अरुले ता त्यासी पनी यस्तै बर्गमा सधैं छुट्याई रहन्छ नि अनि कहिले हाम्रो समाज ,गाऊ,देशको उन्नति होला र ? अनि मान्छेको यस्तो सोचाइम कहिले परिवर्तन आउला? भनेर कल्पिन थालें । यत्तिकैमा धने दाइले नानी खाई अलीकती भात ल्याऊ भन्ने वाक्यले म झस्कियें अनि दुवै जनालाई थपिदिन तिर लागें ।
